Travel blog: Portal 2025

Op bezoek bij Alfredo Arribas

Reis naar Priorat – terugblik

Na ons bezoek aan Penedès zetten we onze reis voort richting Priorat — een inmiddels befaamde wijnregio in Catalonië, gelegen tussen Barcelona en Tarragona. Priorat wordt volledig omringd door het grotere wijngebied Montsant en kent een uitzonderlijk oude wijngeschiedenis, die teruggaat tot de stichting van het klooster Scala Dei in de 12e eeuw.

In de 17e eeuw plantten de monniken van Scala Dei wijngaarden aan in de omliggende heuvels. Waar kloosters verschenen, volgden vaak wijngaarden — en deze monniken bleken uitmuntende wijnmakers. De typische leisteenbodem (llicorella) bleek perfect geschikt voor wijnbouw. Eeuwenlang speelde het klooster een centrale rol in de wijnproductie van de regio. In 1835 brak er echter een opstand uit tegen de macht van de kerk. Scala Dei werd gesloten en woedende inwoners staken het klooster en omliggende kerken in brand. De ruïnes van Scala Dei zijn vandaag een trieste, maar indrukwekkende herinnering aan een plek die ooit groots en spiritueel moet zijn geweest — verscholen tussen de ruige toppen van de Serra de Montsant.

Ons bezoek aan Priorat draaide volledig om één man: Alfredo Arribas. Oorspronkelijk een succesvol architect, besloot hij in 2001 een vervallen domein van 40 hectare te kopen. De afgelopen 25 jaar heeft hij hier ongelooflijk hard gewerkt aan het heraanplanten van wijngaarden met zorgvuldig geselecteerde druivenrassen en klonen. Het terrein is steil, rotsachtig, wild — volledig ondergedompeld in ongerepte natuur.

Alfredo leidt inmiddels meerdere wijnprojecten in Priorat en Montsant, en brengt wijnen uit onder verschillende labels. Het hart van zijn werk is Clos del Portal: een domein van 12 hectare, beplant met Carignan, Garnacha en Syrah voor rood, en Garnacha Blanca en Pedro Ximénez voor wit. Hij experimenteerde met andere druiven, maar uiteindelijk bleef alleen deze selectie over.

Een bijzonder perceel binnen Clos del Portal is een oude wijngaard met Carignan-stokken uit 1911 — de 'moederwijngaard' die dient als basis voor nieuwe aanplant. De druiven worden onder andere gebruikt voor de cuvées Somni, Negre de Negres en La Solana. Gotes is een jongere, frissere rode wijn met meer Syrah. Volgens Alfredo is Garnacha dé rode druif van de toekomst: goed bestand tegen zowel hitte als droogte.

Voor wit ligt de focus op Garnacha Blanca, met daarnaast verbluffende droge wijnen van Pedro Ximénez — ja, dezelfde druif die in Jerez wordt gebruikt voor zoete sherry, maar hier vinifieert hij ze als gastronomische droge wijnen zoals La-Llerra en PXX.

In 2013 plantte Alfredo een nieuwe wijngaard op grotere hoogte: El Mas de l’A. In tegenstelling tot het typische leisteen van Priorat bestaat de bodem hier uit kwarts en kalksteen. De witte Garnacha Blanca-wijnen van deze plek zijn werkelijk verbluffend — denk aan Jura-achtige spanning en mineraliteit. Wauw!

In zijn kelder proefden we ook de nieuwste jaargangen van de Luno-wijnen — prachtig gemaakte rood en wit uit Montsant, met druiven van topkwaliteit én ‘left-overs’ van Clos del Portal. Uit Montsant komt ook het Trossos-project. Na de zomer verschijnt daar een Carignan uit Masroig: vol, rijp, en bijzonder goed geprijsd. Een ander hoogtepunt is de release van Saleras Blanc 2017, een krachtige Garnacha Blanca die ons doet denken aan een witte Châteauneuf-du-Pape. Pure intensiteit.

Alfredo is daarnaast een gepassioneerd experimentator. Zijn meer avant-gardistische wijnen worden uitgebracht onder het label Vins Nus — oftewel: “naked wines.” Hoogtepunten uit deze reeks zijn onder meer een Claret (rosé), Jus de Rouge (licht, fris rood), Carmen (subtiele orange wine), en opnieuw de indrukwekkende PXX: een Pedro Ximénez, gerijpt onder flor in eikenhouten vaten. Een droge PX waarin hout, reductie, zuren en textuur perfect in balans zijn. De rode variant, PERSE, is een blend van verschillende langgerijpte jaargangen Grenache Noir.

Alfredo bewijst: zonder risico geen vooruitgang. Zijn portfolio is nu perfect in balans — van klassiek (Clos del Portal, Trossos, Luno), tot modern (El Mas de l’A), en volledig vrij en grensverleggend (Vins Nus). Een man met visie, precisie en lef.